Aktuale

Shtetet e Bashkuara thanë të mërkurën se ushtria e tyre kishte ndaluar plotësisht tregtinë që hynte dhe dilte nga Irani nëpërmjet detit, edhe pse Presidenti Donald Trump tha se bisedimet me Teheranin për t’i dhënë fund luftës mund të rifillojnë këtë javë.

Trump tha se negociatat midis zyrtarëve amerikanë dhe iranianë mund të rifillojnë në Pakistan në dy ditët e ardhshme dhe zëvendëspresidenti JD Vance, i cili udhëhoqi bisedimet e fundjavës që përfunduan pa një përparim, tha se ndihej pozitiv për gjendjen e gjërave, shkruan Reuters.

“Mendoj se do të shihni dy ditë të mrekullueshme përpara“, i tha Trump gazetarit të ABC News, Jonathan Karl, duke shtuar se nuk mendonte se do të ishte e nevojshme të zgjatej një armëpushim dyjavor që përfundon më 21 prill, transmeton Sinjali.

“Mund të përfundojë në të dyja mënyrat, por mendoj se një marrëveshje është e preferueshme sepse atëherë ata mund të rindërtohen”, tha Trump, sipas një postimi nga Karl në X. “Ata me të vërtetë kanë një regjim të ndryshëm tani. Pavarësisht gjithçkaje, ne i eliminuam radikalët.”

Zyrtarë nga Pakistani, Irani dhe Gjiri thanë gjithashtu se ekipet negociuese nga SHBA-ja dhe Irani mund të kthehen në Pakistan më vonë këtë javë, megjithëse një burim i lartë iranian tha se nuk ishte caktuar asnjë datë.

Pavarësisht notës optimiste, më shumë anije po ktheheshin mbrapsht për shkak të bllokadës amerikane ndaj porteve iraniane, përfshirë një tanker Rich Starry, i sanksionuar nga SHBA-të dhe në pronësi kineze, i cili po kthehej në Ngushticën e Hormuzit të mërkurën, pasi doli nga Gjiri Persik.

Admirali Brad Cooper, kreu i Komandës Qendrore të SHBA-së, tha se forcat amerikane kishin ndaluar plotësisht tregtinë ekonomike që hynte dhe dilte nga Irani nëpërmjet detit, e cila, sipas tij, ushqen 90% të ekonomisë së Iranit.

“Në më pak se 36 orë që nga zbatimi i bllokadës, forcat amerikane kanë ndaluar plotësisht tregtinë ekonomike që hyn dhe del nga Irani nëpërmjet detit“, tha Cooper në një postim në X.

Më parë, ushtria amerikane tha se kishte kapur tetë cisterna nafte të lidhura me Iranin që nga fillimi i bllokadës të hënën, sipas Wall Street Journal.

Trump, duke folur për New York Post të martën, tha se negociatorët e tij ka të ngjarë të kthehen, kryesisht falë “punës së shkëlqyer” që po bënte shefi i ushtrisë së Pakistanit, Feldmarshal Asim Munir, për të moderuar bisedimet.

Më vonë të martën, në një aktivitet në Gjeorgji, zëvendëspresidenti i SHBA-së JD Vance tha se Trump donte të bënte një “marrëveshje të madhe” me Iranin, por kishte shumë mosbesim midis dy vendeve.

“Nuk do ta zgjidhni këtë problem brenda natës,” tha ai.

Shenjat e angazhimit diplomatik për t’i dhënë fund konfliktit që filloi më 28 shkurt ndihmuan në qetësimin e tregjeve të naftës, duke ulur çmimet bazë për të dytën ditë të mërkurën. Aksionet aziatike u rritën ndërsa dollari, i cili konsiderohet strehë e sigurt, u stabilizua pasi ra për të shtatën seancë radhazi gjatë natës.

Lufta e ka shtyrë Iranin të mbyllë në mënyrë efektive Ngushticën e Hormuzit, një rrugë ujore globale vendimtare për transportin e naftës bruto dhe gazit, dhe të ndërpresë dërgesat nga Gjiri për blerësit globalë, veçanërisht në Azi dhe Evropë.

Rreth 5 mijë njerëz kanë vdekur në armiqësi, përfshirë rreth 3 mijë në Iran dhe 2 mijë në Liban.

Ambiciet bërthamore të Iranit ishin një pikë kyçe ngërçi në bisedimet e fundjavës. SHBA-të kishin propozuar një pezullim 20-vjeçar të të gjithë aktivitetit bërthamor nga Irani, ndërsa Teherani kishte sugjeruar një ndalesë prej tre deri në pesë vjetësh, sipas njerëzve të njohur me propozimet.

Duke folur në Seul, kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike (IAEA), Rafael Grossi, tha se kohëzgjatja e çdo moratoriumi mbi pasurimin e uraniumit nga Irani ishte një vendim politik dhe ishte e mundur që Teherani të pranonte një kompromis si një akt ndërtimi besimi.

SHBA-të kanë bërë gjithashtu presion që çdo material bërthamor i pasuruar të hiqet nga Irani, ndërsa Teherani ka kërkuar që të hiqen sanksionet ndërkombëtare kundër tij.

Një burim i përfshirë në negociata në Pakistan tha se bisedimet sekrete që nga fundjava kishin sjellë përparim në mbylljen e kësaj hendeku, duke i sjellë të dyja palët më afër një marrëveshjeje që mund të paraqitej në një raund të ri bisedimesh.

Megjithatë, në një ndërlikim të madh për perspektivat e paqes, Izraeli ka vazhduar të sulmojë Libanin ndërsa synon Hezbollahun, një grup militant i mbështetur nga Irani. Izraeli dhe SHBA-të thonë se kjo fushatë nuk mbulohet nga armëpushimi, ndërsa Irani këmbëngul se po.

Të martën, Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja, Japonia dhe shtatë vende të tjera dënuan vrasjet e paqeruajtësve të OKB-së në Liban dhe bënë thirrje për “një fund urgjent të armiqësive“.

Deklarata vjen pas vdekjes së tre paqeruajtësve indonezianë muajin e kaluar. Vendet mirëpritën armëpushimin e rënë dakord midis SHBA-së, Izraelit dhe Iranit.