Aktuale

SHBA-të fillojnë bllokadën e porteve të Iranit, çmimet e naftës bien me shpresat për dialog

Apr 14, 2026 09:40

Ushtria amerikane filloi një bllokadë të porteve të Iranit, duke zemëruar Teheranin dhe duke shtuar pasiguri rreth rrugës ujore vendimtare, megjithëse shpresat për dialog për t’i dhënë fund luftës sollën njëfarë lehtësimi për tregjet e naftës, ku çmimet bazë ranë nën 100 dollarë të martën.

Pas një ndërprerjeje të bisedimeve të fundjavës në Islamabad midis dy kundërshtarëve, një zyrtar amerikan tha se kishte angazhim të vazhdueshëm dhe lëvizje përpara në përpjekjet për të arritur një marrëveshje. Kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif tha gjithashtu se përpjekjet ishin ende në proces për të zgjidhur konfliktin, shkruan Reuters.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, tha të hënën se Irani kishte qenë në kontakt dhe donte të arrinte një marrëveshje, por se nuk do të sanksiononte asnjë marrëveshje që i lejon Teheranit të ketë një armë bërthamore, transmeton Sinjali.

Që kur Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli filluan luftën më 28 shkurt, Irani në fakt e mbylli Ngushticën e Hormuzit për të gjitha anijet përveç anijeve të veta, duke thënë se kalimi do të lejohej vetëm nën kontrollin iranian dhe me pagesë. Pasojat kanë qenë të përhapura, pasi gati një e pesta e furnizimeve botërore me naftë dhe gaz kalonin nëpër këtë rrugë të ngushtë ujore para fillimit të konfliktit.

Trump ka thënë se Uashingtoni do të bllokojë anijet iraniane dhe çdo anije që paguan taksa të tilla dhe se çdo anije iraniane “sulmi të shpejtë” që do t’i afrohej bllokadës do të eliminohej. Teherani ka kërcënuar të godasë anijet detare që kalojnë nëpër ngushticë dhe të hakmerret kundër porteve të fqinjëve të saj të Gjirit.

Të dhënat e transportit në LSEG treguan se tankeri kinez i naftës dhe kimikateve Rich Starry kaloi nëpër ngushticë të martën i pari që nga fillimi i bllokadës amerikane në orën 10:00 EDT (14:00 GMT) të hënën. Anija, e cila u nis nga ankorimi i Sharjah pranë brigjeve të Dubait të hënën duke u drejtuar për në Kinë, ishte kthyer mbrapsht disa minuta pasi iu afrua ngushticës.

Bllokada e SHBA-së ka errësuar më tej perspektivën për sigurinë globale të energjisë dhe furnizimin me një gamë të gjerë mallrash që mbështeten te nafta dhe kanë pak, nëse kanë, mbështetje ndërkombëtare.

Aleatët e NATO-s, përfshirë Britaninë dhe Francën, thanë se nuk do të tërhiqeshin në konflikt duke marrë pjesë në bllokadë, duke theksuar në vend të kësaj nevojën për të rihapur rrugën ujore.

Pavarësisht dështimit të bisedimeve midis SHBA-së dhe Iranit të dielën, zëvendëspresidenti JD Vance, i cili udhëhoqi delegacionin amerikan, i tha Fox News të hënën se SHBA-të “bënë shumë përparim” duke i komunikuar Teheranit se ku SHBA-të “mund të bënin disa akomodime” dhe ku do të mbeteshin të paepura.

Ai tha se Trump ishte i vendosur që çdo material bërthamor i pasuruar duhet të hiqet nga Irani dhe duhet të krijohet një mekanizëm për të verifikuar që Irani nuk po zhvillon armë bërthamore.

Teherani “lëvizi në drejtimin tonë, prandaj mendoj se do të thoshim se kishim disa shenja të mira, por ato nuk lëvizën mjaftueshëm larg“, tha Vance, pa zbuluar detaje.

Armëpushimi që ndaloi gjashtë javë sulmesh ajrore SHBA-Izrael dhe zjarrit hakmarrës nga Irani përtej Gjirit dukej në rrezik, me vetëm një javë të mbetur deri në fund.

Komanda Qendrore e ushtrisë amerikane tha se bllokada do të “zbatohet në mënyrë të paanshme kundër anijeve të të gjitha kombeve” që hyjnë ose dalin nga portet iraniane në Gjirin Persik dhe Gjirin e Omanit. Kjo nuk do të pengojë kalimin neutral të tranzitit përmes Ngushticës së Hormuzit për në ose nga destinacionet jo-iraniane, tha ajo në një shënim për detarët e parë nga Reuters.

Një zëdhënës ushtarak iranian e quajti çdo kufizim të SHBA-së mbi transportin ndërkombëtar detar “pirateri“, duke paralajmëruar se nëse portet iraniane kërcënohen, asnjë port në Gjirin Persik ose në Gjirin e Omanit nuk do të jetë i sigurt. Çdo anije ushtarake që i afrohet ngushticës do të shkelë armëpushimin, tha Garda Revolucionare e Iranit.

Trump tha se marina e Iranit ishte “shfarosur plotësisht” gjatë luftës, duke shtuar se kishte mbetur vetëm një numër i vogël “anijesh sulmi të shpejtë”.

“Kujdes: Nëse ndonjë nga këto anije i afrohet BLLOKADËS sonë, ato do të ELIMINOHEN menjëherë, duke përdorur të njëjtin sistem vrasjeje që përdorim kundër tregtarëve të drogës në anije në det. Është i shpejtë dhe brutal”, tha Trump në rrjetet sociale.

Me sa duket, ai po i referohej sulmeve ajrore amerikane të kryera kundër anijeve të dyshuara për drogë në Karaibe dhe Paqësor. Sulmet, të cilat filluan në shtator, vranë më shumë se 160 persona. Ushtria amerikane nuk ka dhënë prova se anijet po transportonin drogë.

Me luftën e papëlqyeshme në vend dhe rritjen e çmimeve të energjisë që shkaktoi pasoja politike, Trump ndaloi fushatën e bombardimeve SHBA-Izrael javën e kaluar pasi kërcënoi të shkatërronte “tërë qytetërimin” e Iranit nëse nuk do ta rihapte ngushticën.

Në një letër drejtuar Kombeve të Bashkuara, delegacioni i Iranit në OKB kërkoi të hënën dëmshpërblime nga Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahreini, Katari dhe Jordania, duke pretenduar se ato kanë lejuar që territori i tyre të përdoret në luftën SHBA-Izrael kundër Iranit.

Izraeli ka vazhduar të bombardojë Libanin dhe të hënën trupat nisën një sulm që, sipas tyre, kishte për qëllim të pushtonte një qytet kyç në jug të Libanit nga Hezbollahu i mbështetur nga Irani. Ushtria izraelite tha të martën se një ushtar izraelit u vra dhe tre rezervistë u plagosën gjatë luftimeve në jug të Libanit.

Izraeli dhe SHBA-të kanë thënë se fushata kundër Hezbollahut nuk ishte pjesë e armëpushimit, ndërsa Irani ka këmbëngulur se është.