{"id":26204,"date":"2026-10-20T08:10:42","date_gmt":"2026-10-20T06:10:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ekolajmi.com\/?p=26204"},"modified":"2026-10-20T08:10:42","modified_gmt":"2026-10-20T06:10:42","slug":"nis-misioni-historik-drejt-marsit-per-te-sjelle-mostra-nga-hena-e-tij","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/2026\/10\/20\/nis-misioni-historik-drejt-marsit-per-te-sjelle-mostra-nga-hena-e-tij\/","title":{"rendered":"Nis misioni historik drejt Marsit p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb mostra nga h\u00ebna e tij"},"content":{"rendered":"<p class=\"kk-art-lead\"><span class=\"kk-art-dropcap\">J<\/span>aponia ka nisur nj\u00eb mision ambicioz hap\u00ebsinor drejt Phobosit, nj\u00eb prej dy h\u00ebnave t\u00eb Marsit, me synimin p\u00ebr t\u00eb mbledhur mostra pluhuri dhe p\u00ebr t\u2019i sjell\u00eb ato n\u00eb Tok\u00eb p\u00ebr analiza laboratorike.<\/p>\n<p>Misioni Mars Moons Exploration (MMX), i udh\u00ebhequr nga Agjencia Japoneze e Eksplorimit Hap\u00ebsinor (JAXA), pritet t\u00eb mb\u00ebrrij\u00eb n\u00eb Phobos n\u00eb gusht t\u00eb vitit 2027. N\u00ebse gjith\u00e7ka shkon sipas planit, ky do t\u00eb jet\u00eb misioni i par\u00eb q\u00eb sjell n\u00eb Tok\u00eb mostra nga nj\u00eb prej h\u00ebnave t\u00eb Marsit, duke hapur nj\u00eb kapitull t\u00eb ri n\u00eb eksplorimin e hap\u00ebsir\u00ebs, shkruan BBC.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga objektivat kryesor\u00eb t\u00eb misionit \u00ebsht\u00eb t\u00eb zbardh\u00eb misterin e origjin\u00ebs s\u00eb Phobosit dhe Deimosit, dy satelit\u00ebt natyror\u00eb t\u00eb Marsit, formimi i t\u00eb cil\u00ebve mbetet ende i paqart\u00eb p\u00ebr shkenc\u00ebtar\u00ebt.<\/p>\n<p>Profesoresha Sara Russell nga Muzeu i Historis\u00eb Natyrore n\u00eb Lond\u00ebr, e cila \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr analizimin e mostrave n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb misionit MMX, e cil\u00ebsoi projektin si nj\u00eb nism\u00eb ambicioze dhe emocionuese.<\/p>\n<p>Ajo theksoi se deri m\u00eb tani nuk ka pasur nj\u00eb mision t\u00eb suksessh\u00ebm q\u00eb t\u00eb ket\u00eb arritur n\u00eb Phobos dhe t\u00eb ket\u00eb sjell\u00eb mostra prej tij n\u00eb Tok\u00eb.<\/p>\n<p>Phobos dhe Deimos jan\u00eb dy h\u00ebnat e vetme t\u00eb Marsit. Ato jan\u00eb nd\u00ebr satelit\u00ebt m\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl dhe m\u00eb t\u00eb pazakont\u00eb n\u00eb Sistemin Diellor, me forma t\u00eb \u00e7rregullta q\u00eb u ngjajn\u00eb patateve.<\/p>\n<p>Phobos ka nj\u00eb diamet\u00ebr prej rreth 20 kilometrash, nd\u00ebrsa Deimos \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb i vog\u00ebl, me nj\u00eb diamet\u00ebr prej af\u00ebrsisht 10 kilometrash.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb udh\u00ebtimit drejt Marsit, anija kozmike MMX do t\u00eb studioj\u00eb fillimisht Deimosin dhe m\u00eb pas do ta p\u00ebrqendroj\u00eb misionin e saj te Phobosi, ku synon t\u00eb mbledh\u00eb material p\u00ebr analiza shkencore.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 mbledhjes s\u00eb mostrave, misioni parashikon edhe vendosjen e nj\u00eb roveri t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb sip\u00ebrfaqen e Phobosit, p\u00ebr t\u00eb eksploruar terrenin dhe p\u00ebr t\u00eb mbledhur t\u00eb dh\u00ebna.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, kjo paraqet nj\u00eb sfid\u00eb t\u00eb konsiderueshme teknologjike. Graviteti i Phobosit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i dob\u00ebt, nd\u00ebrsa af\u00ebrsia me Marsin, i cili ka nj\u00eb t\u00ebrheqje gravitacionale shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe, e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlikuar uljen dhe l\u00ebvizjen e nj\u00eb roveri n\u00eb sip\u00ebrfaqe.<\/p>\n<p>Sipas Sara Russell, deri m\u00eb tani asnj\u00eb rover nuk ka arritur t\u00eb ulet n\u00eb nj\u00eb h\u00ebn\u00eb kaq t\u00eb vog\u00ebl.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt shpresojn\u00eb se analizimi i mostrave t\u00eb sjella nga Phobosi do t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb kuptimin e historis\u00eb s\u00eb Marsit dhe t\u00eb formimit t\u00eb h\u00ebnave t\u00eb tij. Rezultatet mund t\u00eb ofrojn\u00eb t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si jan\u00eb krijuar k\u00ebta trupa qiellor\u00eb dhe p\u00ebr evolucionin e Sistemit Diellor.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/klankosova.tv\/_next\/image?url=%2Fuploads%2F2026%2F10%2FFoto-NASA-0f9719a2.webp&amp;w=3840&amp;q=75\" alt=\"Nis misioni historik drejt Marsit p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb mostra nga h\u00ebna e tij\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Japonia ka nisur nj\u00eb mision ambicioz hap\u00ebsinor drejt Phobosit, nj\u00eb prej dy h\u00ebnave t\u00eb Marsit, me synimin p\u00ebr t\u00eb mbledhur mostra pluhuri dhe p\u00ebr t\u2019i sjell\u00eb ato n\u00eb Tok\u00eb p\u00ebr analiza laboratorike. Misioni Mars Moons Exploration (MMX), i udh\u00ebhequr nga Agjencia Japoneze e Eksplorimit Hap\u00ebsinor (JAXA), pritet t\u00eb mb\u00ebrrij\u00eb n\u00eb Phobos n\u00eb gusht t\u00eb vitit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3,73,57],"tags":[],"class_list":["post-26204","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktuale","category-bote","category-lajmet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26204","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26204"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26205,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26204\/revisions\/26205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}