{"id":24490,"date":"2026-09-23T19:19:09","date_gmt":"2026-09-23T17:19:09","guid":{"rendered":"https:\/\/ekolajmi.com\/?p=24490"},"modified":"2026-09-23T19:19:09","modified_gmt":"2026-09-23T17:19:09","slug":"74-e-grave-ne-kosove-mbeten-joaktive-kerkohen-politika-per-fuqizimin-ekonomik-ne-bujqesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/2026\/09\/23\/74-e-grave-ne-kosove-mbeten-joaktive-kerkohen-politika-per-fuqizimin-ekonomik-ne-bujqesi\/","title":{"rendered":"74% e grave n\u00eb Kosov\u00eb mbeten joaktive, k\u00ebrkohen politika p\u00ebr fuqizimin ekonomik n\u00eb bujq\u00ebsi"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\">Fuqizimi ekonomik i grave n\u00eb bujq\u00ebsi dhe zhvillimin rural mbetet nj\u00eb nga sfidat kryesore p\u00ebr zhvillimin e q\u00ebndruesh\u00ebm ekonomik n\u00eb Kosov\u00eb, raporton Ekonomia Online.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me q\u00ebllim t\u00eb adresimit t\u00eb pengesave dhe identifikimit t\u00eb politikave q\u00eb mund t\u00eb rrisin pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor, Instituti Riinvest, n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e sekretariatit t\u00eb Forumit Ekonomik t\u00eb Grave, organizoi nj\u00eb tryez\u00eb t\u00eb rrumbullak\u00ebt me tem\u00ebn \u201cOpsionet e politikave p\u00ebr forcimin e bujq\u00ebsis\u00eb dhe zhvillimit rural p\u00ebrmes angazhimit t\u00eb grave\u201d.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb aktivitet, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb institucioneve, organizatave vendore dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare diskutuan sfidat, mund\u00ebsit\u00eb dhe masat konkrete p\u00ebr fuqizimin ekonomik t\u00eb grave, me fokus n\u00eb njohjen e kontributit t\u00eb tyre n\u00eb bujq\u00ebsi, p\u00ebrmir\u00ebsimin e qasjes n\u00eb financa, pron\u00eb dhe tregje, si dhe rritjen e pjes\u00ebmarrjes s\u00eb tyre n\u00eb vendimmarrje.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Saxhide Mustafa, koordinatore e Forumit Ekonomik t\u00eb Grave tha se joaktiviteti i grave n\u00eb Kosov\u00eb mbetet sipas saj shum\u00eb i lart\u00eb prej 74%.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cZhvillimi i bujq\u00ebsis\u00eb konsiderohet nj\u00eb nga sektor\u00ebt me potencial t\u00eb zhvillimit ekonomik n\u00eb Kosov\u00eb t\u00eb konsideruesh\u00ebm, nd\u00ebrsa pun\u00ebsimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor mbetet nj\u00eb problem evident sidomos i t\u00eb rejave dhe t\u00eb rinjve.\u00a0Joaktiviteti i grave ende mbetet shum\u00eb i lart\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb, prej 74%. Pun\u00ebsimi i grave \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrqendruar n\u00eb sektor\u00eb q\u00eb nuk kan\u00eb potencial zhvillimi si\u00e7 \u00ebsht\u00eb tregtia, arsimi, sh\u00ebndet\u00ebsia, andaj pun\u00ebsimi i q\u00ebndruesh\u00ebm shihet si nj\u00eb problem p\u00ebr grat\u00eb e sidomos p\u00ebr grat\u00eb n\u00eb mosh\u00ebn m\u00eb t\u00eb re.\u00a0 Grat\u00eb m\u00eb pak jan\u00eb t\u00eb fokusuara n\u00eb sektor\u00eb si prodhimi, qoft\u00eb si pun\u00ebtore apo qoft\u00eb edhe si pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebse. Teknologjia, siguria jan\u00eb veprimtari t\u00eb tjera. Zhvillimi i sip\u00ebrmarr\u00ebsis\u00eb s\u00eb grave po ashtu mbetet ende n\u00eb nivele t\u00eb ul\u00ebta krahasuar me potencialin human q\u00eb kemi. Kur kemi m\u00eb shum\u00eb gra n\u00eb ekonomin\u00eb e Kosov\u00ebs, rritet aktiviteti dhe konkurrueshm\u00ebria\u201d, ka th\u00ebn\u00eb ajo.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cStudimet e organizatave dhe forumeve ekonomike t\u00eb grave konstatojn\u00eb se zhvillimi i sektor\u00ebve ndikon n\u00eb fuqizimin ekonomik t\u00eb grave duke e pasur parasysh pun\u00ebsimin e tyre. Por a mjafton q\u00eb grat\u00eb t\u00eb punojn\u00eb n\u00eb bujq\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb se jan\u00eb ekonomikisht t\u00eb fuqizuara? Sigurisht q\u00eb jo. Nj\u00eb grua mund t\u00eb punoj\u00eb \u00e7do dit\u00eb n\u00eb ferm\u00eb, t\u00eb kujdeset p\u00ebr bag\u00ebtin\u00eb, t\u00eb p\u00ebrpunoj\u00eb produktet, t\u00eb punoj\u00eb tok\u00ebn, t\u00eb kujdeset p\u00ebr familjen dhe n\u00eb fund t\u00eb mos ket\u00eb t\u00eb ardhura t\u00eb saja, as pron\u00eb n\u00eb emrin e saj, as qasje t\u00eb pavarur n\u00eb subvencione apo kredi dhe as rol vendimmarr\u00ebs n\u00eb biznesin familiar.\u00a0 \u00a0Analiza q\u00eb sot prezantohet evidenton shum\u00eb qart\u00eb nj\u00eb nga problemet kryesore: nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e pun\u00ebs s\u00eb grave n\u00eb zonat rurale mbetet e padukshme, informale dhe e papaguar. Grat\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb ekonomin\u00eb familjare, n\u00eb prodhimin bujq\u00ebsor, por ky kontribut shpesh trajtohet si ndihm\u00eb familjare dhe jo si pun\u00eb ekonomike q\u00eb duhet t\u00eb njihet dhe t\u00eb paguhet.\u00a0 Kjo situat\u00eb ka pasoja afatgjata sepse informaliteti nuk n\u00ebnkupton vet\u00ebm munges\u00ebn e kontrat\u00ebs apo t\u00eb t\u00eb me t\u00eb ardhura t\u00eb rregullta, por trajtim dhe pensionim t\u00eb dinjitetsh\u00ebm. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb puna e sotme e papaguar mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet n\u00eb pasiguri ekonomike dhe varf\u00ebri n\u00eb t\u00eb ardhmen\u201d, ka deklaruar ajo.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cNj\u00eb \u00e7\u00ebshtje tjet\u00ebr q\u00eb nuk mund ta ndajm\u00eb nga kjo tem\u00eb e sotme \u00ebsht\u00eb puna e papaguar e kujdesit. N\u00eb munges\u00eb t\u00eb infrastruktur\u00ebs grat\u00eb n\u00eb zonat rurale vazhdojn\u00eb t\u00eb mbajn\u00eb nj\u00eb barr\u00eb shum\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb kujdesit p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb moshuarit. Kjo kufizon koh\u00ebn dhe mund\u00ebsit\u00eb e tyre p\u00ebr arsim, trajnim, zhvillim t\u00eb biznesit dhe pjes\u00ebmarrje n\u00eb vendimmarrje.\u00a0 Prandaj investimi n\u00eb kujdes nuk duhet t\u00eb shihet vet\u00ebm si politik\u00eb sociale e nevojshme p\u00ebr qendrat urbane ku pun\u00ebsimi dhe mund\u00ebsit\u00eb e pun\u00ebsimit jan\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, por \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebri p\u00ebr zhvillim ekonomik, pjes\u00ebmarrje t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb grave dhe t\u00eb burrave n\u00eb gjith\u00eb territorin e vendit.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nj\u00eb tjet\u00ebr penges\u00eb mjaft serioze p\u00ebr grat\u00eb nd\u00ebrmarr\u00ebse e fermere \u00ebsht\u00eb qasja n\u00eb tok\u00eb, financa dhe skema mb\u00ebshtet\u00ebse. Meq\u00eb pron\u00ebsia private n\u00eb Kosov\u00eb ende nuk \u00ebsht\u00eb e rregulluar n\u00eb figurarin e fundit dhe ka shum\u00eb probleme, kjo paraqet nj\u00eb penges\u00eb p\u00ebr zhvillimin e nd\u00ebrmarr\u00ebsis\u00eb s\u00eb grave\u201d, tha ajo.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kurse, ministrja e Industris\u00eb, Nd\u00ebrmarr\u00ebsis\u00eb, Teknologjis\u00eb dhe Inovacionit (MINTI), Mimoza Kusari-Lila tregoi p\u00ebr mb\u00ebshtetjen q\u00eb u ofrohet grave n\u00eb nd\u00ebrmarr\u00ebsi.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cN\u00eb ministrin\u00eb q\u00eb drejtoj, mb\u00ebshtetja p\u00ebr grat\u00eb nd\u00ebrmarr\u00ebse \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme e aktivitetit dhe objektivave tona programore. P\u00ebrmes skemave t\u00eb granteve, n\u00eb vitet e fundit jan\u00eb mb\u00ebshtetur 176 biznese n\u00eb pron\u00ebsi apo bashk\u00ebpron\u00ebsi t\u00eb grave, nga k\u00ebto 55 p\u00ebr rritjen e kapaciteteve prodhuese dhe p\u00ebrpunuese, 60 p\u00ebr certifikim t\u00eb produkteve, dhe 69 n\u00eb fush\u00ebn e industrializimit. Th\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb, prap\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb num\u00ebr, apo nj\u00eb shif\u00ebr e vog\u00ebl, prandaj jemi duke punuar n\u00eb masat konkrete t\u00eb cilat do e p\u00ebrshpejtojn\u00eb angazhimin e grave n\u00eb fush\u00ebn e ekonomis\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, edhe bujq\u00ebsis\u00eb gjithashtu, por edhe me skemat tjera mb\u00ebshtet\u00ebse p\u00ebr plasimin, si\u00e7 u p\u00ebrmend, si nj\u00eb problem p\u00ebrmbajt\u00ebsor t\u00eb produkteve, e natyrisht edhe ofrimin e mund\u00ebsis\u00eb dhe hap\u00ebsir\u00ebs n\u00eb tregtim. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja q\u00eb, krahas integrimit t\u00eb perspektiv\u00ebs gjinore n\u00eb skemat tona mb\u00ebshtet\u00ebse, kemi dizajnuar skem\u00eb t\u00eb dedikuar ekskluzivisht p\u00ebr bizneset n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb grave, e cila tashm\u00eb ka p\u00ebrfunduar faz\u00ebn e aplikimit dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb procesin final t\u00eb vler\u00ebsimit\u201d, deklaroi Kusari-Lila.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cKy \u00ebsht\u00eb nj\u00eb hap konkret p\u00ebr grat\u00eb nd\u00ebrmarr\u00ebse n\u00eb t\u00eb gjitha fushat ku ka aktivitet ekonomik. Nd\u00ebrsa, ministria gjithashtu po punon p\u00ebr zgjerimin e pjes\u00ebmarrjes s\u00eb produkteve t\u00eb Kosov\u00ebs edhe n\u00eb tregjet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Prandaj edhe mb\u00ebshtesim pjes\u00ebmarrjen e bizneseve, e gjithashtu i inkurajojm\u00eb edhe grat\u00eb, se bizneset e grave n\u00eb proceset e aplikimit gjithmon\u00eb kan\u00eb pik\u00eb m\u00eb tep\u00ebr, apo n\u00eb stimulim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb rritjes s\u00eb pjes\u00ebmarrjes s\u00eb tyre. Gjat\u00eb k\u00ebtij viti, vet\u00ebm kan\u00eb qen\u00eb pjes\u00ebmarrje; kemi pasur pjes\u00ebmarrje n\u00eb 9 panaire nd\u00ebrkomb\u00ebtare, nd\u00ebrsa produkte n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi, n\u00eb total, nga Kosova jan\u00eb 1,200 q\u00eb jan\u00eb promovuar n\u00ebp\u00ebrmes k\u00ebtyre panaireve. Ne synojm\u00eb q\u00eb, p\u00ebrmes forumeve ekonomike, takimeve B2B, gjithashtu t\u00eb rrisim pjes\u00ebmarrjen e grave nd\u00ebrmarr\u00ebse t\u00eb cilat promovojn\u00eb produktet e tyre, por edhe rrisin rrjetet e bashk\u00ebpunimit me bizneset tjera\u201d, tha Kusari-Lila.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nd\u00ebrsa, drejtoresha e zyr\u00ebs s\u00eb Caritas S\u00ebitzerland n\u00eb Kosov\u00eb, Astrid \u00cbein tha se institucioni q\u00eb ajo drejton ka fokus t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb krijimin e mund\u00ebsive ekonomike p\u00ebr grat\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb.<\/p>\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cPo, Caritas S\u00ebitzerland ka pasur nj\u00eb fokus t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb bujq\u00ebsi dhe n\u00eb krijimin e mund\u00ebsive m\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme ekonomike p\u00ebr grat\u00eb n\u00eb Kosov\u00eb. Fuqizimi ekonomik i grave, dhe do t\u00eb doja t\u00eb flisja edhe p\u00ebr fuqizimin n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prioritet dhe objektiv kryesor i strategjis\u00eb son\u00eb n\u00eb vend. N\u00eb t\u00eb gjitha programet tona, programi EREA, q\u00eb n\u00ebnkupton Fuqizimin e Ekonomive Rurale n\u00eb Bujq\u00ebsi, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga projektet tona kryesore, p\u00ebrmes t\u00eb cilit kemi mund\u00ebsi t\u00eb arrijm\u00eb te grat\u00eb fermere dhe t\u00eb kontribuojm\u00eb s\u00eb bashku n\u00eb p\u00ebrshpejtimin e fuqizimit ekonomik t\u00eb grave. Grat\u00eb, si\u00e7 kemi d\u00ebgjuar, kontribuojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb konsiderueshme n\u00eb bujq\u00ebsi dhe n\u00eb ekonomin\u00eb e p\u00ebrgjithshme. Sa \u00ebsht\u00eb ky kontribut? Megjithat\u00eb, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e k\u00ebsaj pune mbetet e padukshme dhe nuk njihet sa duhet. P\u00ebrmes programit EREA, kemi d\u00ebshmi se grat\u00eb mund t\u2019i forcojn\u00eb aft\u00ebsit\u00eb e tyre p\u00ebr prodhim dhe p\u00ebr sigurimin e mjeteve t\u00eb jetes\u00ebs, kur u ofrohet mb\u00ebshtetje e p\u00ebrshtatshme dhe e p\u00ebrshtatur sipas nevojave t\u00eb tyre, si dhe mund\u00ebsi p\u00ebr qasje n\u00eb treg.P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e qart\u00eb se pjes\u00ebmarrja e grave n\u00eb ekonomi, q\u00eb n\u00eb rastin ton\u00eb n\u00ebnkupton n\u00eb bujq\u00ebsi, ndikohet edhe nga m\u00ebnyra se si hartohen politikat dhe programet publike. Kemi marr\u00eb shum\u00eb shembuj k\u00ebtu dhe mendoj se edhe puna e Agjencis\u00eb p\u00ebr Barazi Gjinore, ministrive, si dhe p\u00ebrpjekjet e komunave, p\u00ebr t\u00eb cilat do t\u00eb d\u00ebgjoni m\u00eb shum\u00eb m\u00eb von\u00eb, kan\u00eb kontribuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. Ne duhet t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb mbi t\u00eb gjitha k\u00ebto p\u00ebrvoja pozitive\u201d, tha ajo.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/ekonomiaonline.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/817341383_2142664063046789_8576789759366824167_n-1333x1000.jpg\" width=\"505\" height=\"379\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fuqizimi ekonomik i grave n\u00eb bujq\u00ebsi dhe zhvillimin rural mbetet nj\u00eb nga sfidat kryesore p\u00ebr zhvillimin e q\u00ebndruesh\u00ebm ekonomik n\u00eb Kosov\u00eb, raporton Ekonomia Online. Me q\u00ebllim t\u00eb adresimit t\u00eb pengesave dhe identifikimit t\u00eb politikave q\u00eb mund t\u00eb rrisin pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb k\u00ebt\u00eb sektor, Instituti Riinvest, n\u00eb cil\u00ebsin\u00eb e sekretariatit t\u00eb Forumit Ekonomik t\u00eb Grave, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3,8,58,57],"tags":[],"class_list":["post-24490","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktuale","category-ekonomi","category-kosove","category-lajmet"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24490","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24490"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24490\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24491,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24490\/revisions\/24491"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24490"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24490"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24490"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}