{"id":17967,"date":"2026-06-25T12:00:44","date_gmt":"2026-06-25T10:00:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ekolajmi.com\/?p=17967"},"modified":"2026-06-25T12:00:44","modified_gmt":"2026-06-25T10:00:44","slug":"rutte-perpiqet-ta-binde-trumpin-per-ruajtjen-e-nato-s","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/2026\/06\/25\/rutte-perpiqet-ta-binde-trumpin-per-ruajtjen-e-nato-s\/","title":{"rendered":"Rutte p\u00ebrpiqet ta bind\u00eb Trumpin p\u00ebr ruajtjen e NATO-s"},"content":{"rendered":"<p>Presidenti i ShBA-s\u00eb, Donald Trump, po rendiste nj\u00eb s\u00ebr\u00eb ankesash ndaj aleat\u00ebve t\u00eb NATO-s t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn pasdite n\u00eb Zyr\u00ebn Ovale, kur Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i aleanc\u00ebs, Mark Rutte, e nd\u00ebrpreu p\u00ebr t\u2019i treguar disa grafika.<\/p>\n<p>Rutte, ish-kryeminist\u00ebr i Holand\u00ebs, i cili ka fituar reputacion si lideri evropian m\u00eb i aft\u00eb n\u00eb menaxhimin e humorit dhe kritikave t\u00eb Trumpit, kishte ardhur i p\u00ebrgatitur me materiale ilustruese. Duke vendosur poster\u00eb n\u00eb Zyr\u00ebn Ovale p\u00ebr t\u00eb \u201ctreguar se \u00e7far\u00eb ka arritur ky president\u201d, grafikat e tij tregonin nj\u00eb rritje t\u00eb ndjeshme t\u00eb shpenzimeve aktuale dhe t\u00eb parashikuara evropiane p\u00ebr mbrojtjen, raporton \u201c<a href=\"mailto:https:\/\/www.nytimes.com\/2026\/06\/24\/us\/politics\/nato-secretary-general-trump-meeting.html\">The New York Times<\/a>\u201d.<\/p>\n<p>\u201cKjo grafik\u00eb flet p\u00ebr \u2018Trilionin e Trumpit\u2019\u201d, tha Rutte, duke l\u00ebvizur n\u00ebp\u00ebr Zyr\u00ebn Ovale si nj\u00eb profesor i shkencave politike q\u00eb po shpjegon bazat e financimit t\u00eb mbrojtjes para nj\u00eb klase ku ishte i pranish\u00ebm edhe sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth. Ai iu kthye vitit 2017, kur Trump mori detyr\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, p\u00ebr t\u00eb treguar \u201cshum\u00ebn totale shtes\u00eb t\u00eb shpenzuar nga evropian\u00ebt dhe kanadez\u00ebt\u201d, duke u fokusuar ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb dy vitet e fundit, kur shpenzimet e NATO-s ishin \u201cmbi 250 miliard\u00eb dollar\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>\u201cMund t\u2019ju siguroj se kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb Rusis\u00eb dhe k\u00ebrc\u00ebnimit q\u00eb ajo paraqet\u201d, tha Rutte, nd\u00ebrsa zem\u00ebrimi fillestar i presidentit Trump ndaj aleat\u00ebve dukej se po zbehej. \u201cPor jam gjithashtu plot\u00ebsisht i bindur se ju, si president i Shteteve t\u00eb Bashkuara\u201d, b\u00ebt\u00eb ndryshimin, \u201cduke shtyr\u00eb p\u00ebrpara di\u00e7ka q\u00eb nuk ishte arritur q\u00eb nga koha e Eisenhowerit: q\u00eb evropian\u00ebt t\u00eb barazonin shpenzimet e tyre t\u00eb mbrojtjes me ato t\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara\u201d.<\/p>\n<p>\u201cKjo \u00ebsht\u00eb prova juaj\u201d, tha ai, duke e p\u00ebrfunduar prezantimin me nj\u00eb v\u00ebrejtje mbi numrin e vendeve t\u00eb pun\u00ebs q\u00eb k\u00ebto shpenzime shtes\u00eb kan\u00eb krijuar n\u00eb ShBA.<\/p>\n<p>Presidenti Dwight D. Eisenhower, natyrisht, nuk kishte k\u00ebrc\u00ebnuar ta minonte NATO-n; p\u00ebrkundrazi, ai ishte nj\u00eb nga arkitekt\u00ebt kryesor\u00eb t\u00eb aleanc\u00ebs, duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn e tij si komandant suprem i forcave aleate. Por Rutte e kuptonte jo vet\u00ebm audienc\u00ebn, por edhe objektivin e tij: ruajtjen e qet\u00ebsis\u00eb para mb\u00ebrritjes s\u00eb Trumpit n\u00eb Ankara t\u00eb Turqis\u00eb p\u00ebr samitin e NATO-s q\u00eb nis m\u00eb 7 korrik. Si\u00e7 u shpreh nj\u00eb diplomat evropian m\u00eb her\u00ebt gjat\u00eb jav\u00ebs, q\u00ebllimi i atij samiti \u00ebsht\u00eb modest \u2013 t\u00eb shmanget nj\u00eb shp\u00ebrthim i Trumpit p\u00ebr shkak t\u00eb hezitimit t\u00eb aleat\u00ebve t\u00eb NATO-s p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur operacionin ushtarak kund\u00ebr Iranit, t\u00eb cilin shum\u00eb prej tyre e konsiderojn\u00eb t\u00eb pamenduar mir\u00eb dhe t\u00eb paligjsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Rutte nuk ishte plot\u00ebsisht pajtues gjat\u00eb takimit n\u00eb Zyr\u00ebn Ovale. N\u00eb nj\u00eb moment, ai e nd\u00ebrpreu Trumpin teksa ky ankohej se vendet evropiane po investonin shum\u00eb ngadal\u00eb n\u00eb sigurin\u00eb e tyre dhe po tregonin pak gatishm\u00ebri p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur operacionet q\u00eb lidhen me Iranin. Rutte tha se nuk pajtohej \u201cpaksa\u201d me k\u00ebt\u00eb vler\u00ebsim.<\/p>\n<p>\u201cKa pasur raste t\u00eb izoluara p\u00ebr t\u00eb cilat jeni v\u00ebrtet i zhg\u00ebnjyer, por n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, aleat\u00ebt tuaj evropian\u00eb kan\u00eb qen\u00eb aty\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Testi i Trumpit ishte i thjesht\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cThjesht t\u00eb jen\u00eb besnik\u00eb\u201d, tha ai kur u pyet se \u00e7far\u00eb d\u00ebshironte nga aleat\u00ebt amerikan\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb. \u201cUn\u00eb dua vet\u00ebm besnik\u00ebrin\u00eb e tyre\u201d.<\/p>\n<p>M\u00eb her\u00ebt, ai kishte ve\u00e7uar disa vende p\u00ebr kritika specifike, duke filluar me Italin\u00eb, Britanin\u00eb e Madhe dhe Spanj\u00ebn.<\/p>\n<p>P\u00ebr kritik\u00ebt e Ruttes, p\u00ebrfshir\u00eb disa aleat\u00eb t\u00eb NATO-s, qasja e tij ndaj Trumpit \u00ebsht\u00eb tep\u00ebr pajtuese. Por Rutte e ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb, si n\u00eb deklarata publike ashtu edhe n\u00eb biseda private, se ai beson se suksesi i tij n\u00eb krye t\u00eb aleanc\u00ebs do t\u00eb matet kryesisht nga aft\u00ebsia p\u00ebr ta mbajtur ShBA-n\u00eb n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb saj. Nj\u00eb tjet\u00ebr objektiv \u00ebsht\u00eb rikthimi i besimit t\u00eb zbehur t\u00eb lider\u00ebve evropian\u00eb se, n\u00ebse trupat ruse do t\u00eb dep\u00ebrtonin qoft\u00eb edhe disa kilometra n\u00eb territorin e NATO-s, ShBA-ja do t\u00eb ishte pjes\u00eb e nj\u00eb p\u00ebrgjigjeje t\u00eb bashkuar.<\/p>\n<p>Trump nuk duket se ka gjasa t\u00eb jap\u00eb garanci t\u00eb tilla n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb qart\u00eb. Gjat\u00eb mandatit t\u00eb tij t\u00eb par\u00eb, ai refuzoi madje t\u00eb p\u00ebrmendte Nenin 5 t\u00eb traktatit t\u00eb NATO-s, i cili p\u00ebrmban zotimin p\u00ebr reagim kolektiv ndaj k\u00ebrc\u00ebnimeve, n\u00eb nj\u00eb fjalim n\u00eb selin\u00eb e aleanc\u00ebs. N\u00eb fakt, ai e b\u00ebri t\u00eb qart\u00eb se nuk do t\u00eb merrte pjes\u00eb n\u00eb samitin e ardhsh\u00ebm n\u00ebse ai nuk do t\u00eb organizohej nga presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan.<\/p>\n<p>\u201cNuk do t\u00eb kisha shkuar p\u00ebr shumic\u00ebn e njer\u00ebzve\u201d, tha Trump t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn. \u201cPor ai m\u00eb telefonoi. M\u00eb tha: \u2018T\u00eb lutem, po e mbaj n\u00eb Turqi. Duhet t\u00eb jesh aty. Shtetet e Bashkuara duhet t\u00eb jen\u00eb aty\u2019. Dhe prandaj po shkoj, nga respekti p\u00ebr Presidentin Erdogan\u201d.<\/p>\n<p>Trump la t\u00eb kuptohej gjithashtu se ShBA-ja ka gjasa t\u2019i lejoj\u00eb Turqis\u00eb t\u00eb blej\u00eb avion\u00ebt luftarak\u00eb F-35 Lightning II, gj\u00eb q\u00eb Uashingtoni e kishte ndaluar prej koh\u00ebsh.<\/p>\n<p>Turqia u p\u00ebrjashtua nga programi F-35 n\u00eb vitin 2019, gjat\u00eb administrat\u00ebs s\u00eb par\u00eb Trump, pasi Erdogani bleu sistemet ruse t\u00eb mbrojtjes ajrore S-400 Triumf. Zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb kishin frik\u00eb se Rusia mund t\u00eb siguronte t\u00eb dh\u00ebna mbi programin F-35 p\u00ebrmes Turqis\u00eb.<\/p>\n<p>Trump nuk tha asgj\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb p\u00ebrplasje kur sinjalizoi se ka gjasa ta heq\u00eb ndalimin n\u00eb jav\u00ebt e ardhshme.<\/p>\n<div class=\"ad\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/external.fprn4-1.fna.fbcdn.net\/emg1\/v\/t13\/1312535911838093462?url=https%3A%2F%2Findeksonline.net%2Fwp-content%2Fuploads%2F2026%2F06%2Frutte-trump-dc.jpg&amp;fb_obo=1&amp;utld=indeksonline.net&amp;stp=c0.5000x0.5000f_dst-jpg_flffffff_p500x261_q75_tt6&amp;_nc_gid=0XI4hfXeDdC9324SA7LU-Q&amp;_nc_oc=AdrQbgKwxRtKWGCuifB5Uw5Zp_EiYjRI4h-EBQWtz669r_VncU18CiRPOFNA-k7hnGg&amp;ccb=13-1&amp;oh=06_Q3_AAUPilXe_alb0SnV3u-Oe32dAETRWC0N-4PC0MnkNzweA&amp;oe=6A3EDA68&amp;_nc_sid=c97757\" alt=\"Rutte p\u00ebrpiqet ta bind\u00eb Trumpin p\u00ebr ruajtjen e NATO-s\" \/><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Presidenti i ShBA-s\u00eb, Donald Trump, po rendiste nj\u00eb s\u00ebr\u00eb ankesash ndaj aleat\u00ebve t\u00eb NATO-s t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn pasdite n\u00eb Zyr\u00ebn Ovale, kur Sekretari i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i aleanc\u00ebs, Mark Rutte, e nd\u00ebrpreu p\u00ebr t\u2019i treguar disa grafika. Rutte, ish-kryeminist\u00ebr i Holand\u00ebs, i cili ka fituar reputacion si lideri evropian m\u00eb i aft\u00eb n\u00eb menaxhimin e humorit dhe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3,73,57,62],"tags":[],"class_list":["post-17967","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktuale","category-bote","category-lajmet","category-siguri"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17967","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17967"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17967\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17968,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17967\/revisions\/17968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17967"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekolajmi.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}